XIII asr o’rtalarida mo‘g‘ul xoni Munke mamlakatda soliq va hashar ishlarini tartibga solish to‘g‘risida maxsus farmon - yorliq chiqargan bodib, unga ko’ra.... 1)yomlar bo‘ylab pochta xizmati uchun ajratilgan otlar soni belgilanib, aholidan ortiqcha ot talab qilish man etildi; 2) mamlakatda bir xil vazndagi yuqori qiymatli sof kumush tangalar zarb ettirilib muomalaga chiqarildi; 3) qo’lliarida bevosita topshiriqlari bodmagan elchilarga shahar va qishloqlarga kirmaslik va aholidan ortiqcha yem-xashak hamda oziq-ovqat olmaslik uqtirildi; 4) zakot soligd bekor qilindi; 5.) hunarmand va savdogarlardan olinadigan soliq miqdori 10%ga kamaytirildi.

Quyidagilardan Chig‘atoy ulusi haqida to‘g‘ri ma’lumotlar berilgan javobni' toping. 1)Chig‘atoy ulusi boshqaruvi davrida Mahmud Torobiy qo‘zg‘oloni bodib o‘tgan; 2)Chig‘atoy ulusi xonlari o‘z qarorgohini XIII asrdan boshlab Movaraunnahrga ko‘chirgan; 3) Chig‘atoy ulusi XIII asrning 40-yillarida ikkiga bodinib ketgan; 4)Chig‘atoy ulusida yer egaligining «mulki sultoniy», «mulk yerlari», «vaqf yerlari», «mulki xos» va «jamoa yerlari» deb ataluvchi 5 turi mavjud bo’lgan;5) Chig‘atoy ulusida hunarmandlar va savdogarlardan «targ‘u» soligd undirilgan; 6) Chig‘atoyxonning ulusni boshqaradigan o‘rdasi Elsuvi (Ili) daryosi bo‘yida edi.

Quyidagilardan Xorazmda Anushteginiylar sulolasi hukmronlik qilgan yillar oraligdda sodir bo’lgan voqeani belgilang.

Quyidagilardan Xorazmda Anushteginlar sulolasi hukmronligi davri haqida to‘g‘ri madumotlar berilgan javobni toping.1) Xorazmda Anushteginlar sulolasi hukmronligi XI asrda o‘rnatilgan; 2)Xorazmshoh Takash 1210-yilda Talos vodiysida qoraxitoylarni magdubiyatga uchratadi; 3) Xorazmshoh Takash davrida Eron Xorazmga bo‘ysundirildi; 4) Sultonshoh Mahmud «xorazmshoh» unvonini tiklagan; 5) XIII asr boshida Xorazmning shimoli g‘arbiy va g‘arbiy chegarasi Orol va Kaspiy dengiz sohillaridan o‘tar edi.

Quyidagi voqealar sodir bo’lgan yillari bilan mos ravishda berilgan javobni belgilang. 1) Xurosonda Abul Abbos Abdullohning noibligi boshlandi; 2) Somoniy Nuh ibn Nasr Abu Ali Chag‘oniyni Chag‘oniyonga hokim etib tayinladi; 3) Chig‘atoy Ma’sudbekni Movarounnahr noibi etib tayinladi; 4) Nasr ibn Sayyor Xuroson noibi etib tayinlandi; a) 738-yil; b) 750-yil; c) 830-yil; d) 947-yil; e) 952-yil; f) 1238-yil.

Quyidagi voqealarni yillari bilan moslang. 1) Xorazmshoh Bahouddin Roziy boshchiligida o‘z elchilarini Chingizxon huzuriga yubordi;2) Chingizxonning katta karvoni O’trorda talandi; 3) Samarqandliklar Alovuddin Muhammadga qarshi qo‘zg‘olon ko‘tardi; 4) Xorazmshoh Takashning hukmronligi tugadi; 5) Alovuddin Muhammad Talos vodiysida qoraxitoylarni magdubiyatga uchratdi; a) 1200-yil; b) 1206-yil; c) 1210-yil; d) 1212-yil; e) 1216-yil; f) 1218-yil.

Quyidagi voqealar to‘g‘ri xronologik tartibda berilgan javobni toping. 1)Horun Bug‘roxon boshliq qoraxoniylar Movarounnahrga hujum boshladi; 2)Qoraxoniylar Somoniylar hukmronligiga barham berdi; 3) Qoraxitoylar. Xo‘jand shahri yaqinida qoraxoniylarning eloqxoni Mahmudga qaqshatqich zarba berdilar; 4)Ibrohim Bo‘ritegin Movarounnahrni va Farg‘onani o‘ziga bo‘ysandirib, mustaqil siyosat yurita boshladi; 5)Qoraxoniylar Xurosonga ikki marta yurish qildi.

Quyidagi voqealardan qaysilari qarluqlar Movarounnahrning shimoliy hududlarim egallab, Shosh atroflari, Farg‘ona hamda Zarafshon vodiylariga kelib o‘rnashgan asrda sodir bo’lgan? 1) Somoniy Nasr II ning hukmronlik davri tugadi; 2) Ismoil Somoniy Taroz shahrini zabt etib, ko‘chmanchilarga qaqshatqich zarba berdi; 3) Somoniylar davlatida ogdr iqtisodiy tanglik tufayli aholidan ikki marta soliq undirib olindi; 4) Xorazmda afrigdylar sulolasi hukmronligi barham topib, ma’muniylar sulolasi hukmronligi boshlandi;1) Somoniylar davlati barham topdi.

Quyidagi voqealarni yillari bilan moslang. 1) Hirot hokimi Abulqosim Boburping hukmronligi tugadi; 2)Movarounnahrda Sulton Ahmadning hukmronligi boshlandi; 3)Mirzo Ulug‘bek muomaladagi fulusiy pullar islohotini amalga oshirdi; 4)Xurosonda Boysung‘urning o‘g‘li Alouddavlaning hukmronligi tugadi; 5) Issiqko‘1 yaqinida sodir bo‘lgan to‘qnashuvda Mirzo Ulug‘bek mo‘g‘ullar ustidan g‘alaba qozondi. a)1425-yil; b)1448-yil; c)1428-yil; d)1457-yil; e)1469-yil; f)1494-yil.

Amir Temur taxtga o‘tirgach harbiy yurishlar orqali egallagan (a) va Amir Temurga jangsiz bo‘ysungan (b) hududlarni belgilang. 1) Hirot; 2) Saraxs; 3) Seiston; 4) Mozandaron; 4)     Qavsiya; 6) Xorazm; 7) Sabzavor; 8) Jom.

Quyidagilardan bir asrda sodir bo’lgan voqealarni aniqlang.1) Xalifa Mu’tazidning hukmronligi tugadi;2) Nasr II ning hukmronlik davri boshlandi; 3)Mahmud G‘aznaviyning hukmronlik davri tugadi; 4) Xitoyda Tan sulolasi hukmronligi tugadi; 5) knyaz Igor drevlyan qabilalari bilan jangda halok bo‘ldi; 6) Ma’mun xalifalik taxtiga o‘tirdi.

Quyidagilardan G‘aznaviylar saroyida ijod qilgan buyuk mutafakkirlar tO‘g‘ri ko‘rsatilgan javobni toping.1) Abu Rayhon Beruniy; 2) Muhammad Narshaxiy; 3) Nosir Xusrav; 4) Ibn Sino; 5) Gardiziy; 6) Atoma.lik Juvayniy; 7) Mirxond; 8) Bayhaqiy.

Quyida keltirilgan qaysi asarlarda Jaloliddin Manguberdi haqida madumotlar berilgan. 1) «Al-Komil fit-tarix»; 2) «Al-Mufassal»; 3) «Tarixi jahonkusho»; 4) Ravzat us-safo»; 5) «Firdavs ul-iqbol»; 6) «Tarixi arba ulus».

Quyidagi voqealar sodir bo’lgan yillari bilan mos ravishda berilgan javobni belgilang. 1)Sarbadorlar yetakchilari Abu Bakr Kalaviy bilan Xurdaki Buxoriylar Amir Husayn buyrugdga ko‘ra dorga tortildi; 2)Amir Temur 200 ming qo‘shin bilan Samarqanddan Xitoyga qarshi yurishga chiqdi; 3) Ispaniya qiroli Genrix III Amir Temur huzuriga ikkinchi marta Klavixo boshchiligidagi maxsus elchilarni yubordi; 4) Seviliyada mashhur Ispaniya elchisi Klavixoning «Esdaliklar» kitobi nashrdan chiqdi. a) 1366-yil; b) 1370-yil; c) 1403-yil; d) 1404- yil; e) 1553-yil; f) 1582-yil.

Quyidagi voqealardan G‘aznaviylar davlati hukmronlik qilgan yillar oralig‘ida sodir bo’lganini toping.

Quyidagilardan to‘g‘ri ma’lumotlar berilgan javobni toping. 1) Abdulatif Hirot taxtini tashlab, Movarounnahrga qaytgach, Ulug‘bek tomonidan Buxoroga noib qilib tayinlanadi; 2) Shohruxning vafotidan so‘ng Xuroson taxtini Boysung‘urning o‘g‘li Alouddavla egallaydi; 3) 1448-yilda Abdulatif Movarounnahr taxtini egalladi; 4) 1425-yilda Ulug‘bek tomonidan qoyatoshga yozdirilgan o‘ziga xos «zafarnoma» hozirgi kungacha saqlangan; 5)1449-yilda Ulug‘bek Abdulatifdan yengilgach, Samarqand va Shohruxiya shaharlariga kira olmay taslim boddi; 5) 1447-yilning 12-martida Mirzo Ulug‘bek 55 yoshida fojiali halok bodadi.

Quyidagi voqealar bodib o‘tgan yillari bilan mos ravishda berilgan javobni belgilang. 1) al-Farg‘oniy rahbarligida Nil daryosi sohilida qurilgan qadimgi gidrometr - daryo oqimi sathini belgilaydigan «Miqyos ап-Nil» inshooti va uning darajoti qayta tiklandi; 2) Hirotda Boysung‘ur kutubxonasida Abulqosim Firdavsiyning mashhur «Shohnoma» dostoni ko‘chirtirildi; 1)Ulug‘bek tomonidan Samarqandda barpo etilgan madrasa ochildi; 4) Xorazmda «Dor ul-hikma va maorif» faoliyati tugatildi. a) 833-yil; b) 861-yil; c) 1017-yil; d) 1040-yil; e) 1420-yil; f) 1429-yil.

Temuriyzoda Shohrux vafotidan so‘ng Hirot (Xuroson) taxtiga o‘tirgan shaxslar taxtni egallagan yillariga qarab to‘g‘ri xronologik tartibda berilgan javobni belgilang. 1) Abu Said; 2) Alouddavla; 3) Abulqosim Bobur; 4) Husayn Boyqaro.

Quyidagilardan Xo‘jand shahri bilan bog‘liq to‘g‘ri ma’lumotlarni belgilang. 1) mo‘g‘ullar bosqini vaqtida shahar 7 oy qamal qilingan; 2) 1137-yilda Qoraxitoylar Xo‘jand shahri yaqinida qoraxoniylar eloqxoni Mahmudga qaqshatqich zarba berdi; 3) Temur Malik Xo‘jand hokimi bo’lgan; 4) Chig‘atoy Xo‘jand shahrini o‘ziga qarorgoh qilib olgan; 5) Xo‘jand shahri Sirdaryo ikkiga ayrilgan yerda joylashgan.

Quyidagi voqealar sodir bo’lgan davriga qarab mos ravishda joylashtirilgan javobni toping. 1) Mo‘g‘ullar davlatining asoschisi Temuchin tavallud topdi; 2) Chig‘atoy xoni Kebekning hukmronligi tugadi; 3) Chig‘atoy ulusi tashkil topdi. a) X asr; b) XI asr; с) XII asr; d) XIII asr; e) XIV asr.